Szop pracz wyjada resztki z miski kota na tarasie i wcale nie ucieka na twój widok? Nie dokładaj mu jedzenia i nie próbuj go oswajać. W odchodach tego zwierzęcia mogą być jaja glisty szopiej, której larwy u człowieka w ciężkich przypadkach uszkadzają wzrok i układ nerwowy. Do tego szop wybiera jaja i pisklęta z ptasich budek.
Szop pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy sprowadzono go między innymi na fermy futrzarskie, a do Polski przyszedł z Niemiec. Najpierw zasiedlił Lubuskie, Zachodniopomorskie i Dolny Śląsk, dziś widuje się go także w innych regionach. Według Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jego zasięg przesuwa się o 80–100 km w ciągu pięciu lat. Myśliwi w sezonie 2023/2024 odstrzelili około 7,6 tys. szopów, a w kolejnym już około 14 tys.
Nie dokarmiaj, nie oswajaj, nie łap
Czarna maska i pręgowany ogon działają na ludzi. Wiele osób wystawia szopowi resztki z obiadu albo zostawia na noc pełną miskę psa. To najprostszy sposób, żeby zwierzę uznało twoje podwórko za stołówkę i wracało co wieczór.
Szop jest wszystkożerny: zje owoce, nasiona, owady, płazy, drobne ssaki, jaja i pisklęta. Karmienie go niczego nie ratuje, a tylko przyciąga go bliżej domu i ptasich gniazd.
Nie łap go też na własną rękę, w karton czy pod wiadro. Zwłaszcza gdy jest agresywny albo zachowuje się nietypowo. Szopy mogą przenosić wściekliznę i leptospirozę, więc takiego zwierzęcia lepiej w ogóle nie dotykać.
Skąd ryzyko w odchodach i ziemi?
Najmniej widoczne zagrożenie zostaje po szopie, gdy on sam dawno sobie poszedł. Chodzi o glistę szopią (Baylisascaris procyonis). Jaja pasożyta wychodzą z odchodami zwierzęcia, a gdy dojrzeją do stadium inwazyjnego, mogą zarazić człowieka.
Do zakażenia dochodzi zwykle przez przypadkowe połknięcie jaj, na przykład po kontakcie z zabrudzoną ziemią, zabawkami czy narzędziami ogrodowymi. Larwy wędrują po organizmie i w ciężkich przypadkach uszkadzają układ nerwowy oraz oczy. Takie zakażenia u ludzi zdarzają się rzadko, ale skutki bywają bardzo poważne.
GDOŚ podaje, że w polskich badaniach glistę szopią znajdowano u około 1,7–3,7 proc. badanych zwierząt. Niewiele, ale wystarczy jeden zarażony szop, który upodoba sobie twój ogród. Dlatego jego odchodów nie sprzątaj gołymi rękami, po pracy w ziemi w miejscach, gdzie się kręcił, dokładnie myj ręce i pilnuj, żeby dzieci się tam nie bawiły.
Kurnik, budki i śmietnik: co zabezpieczyć przy domu
Szop świetnie się wspina i radzi sobie niemal w każdym otoczeniu. Sama obeszłam podwórko z jednym pytaniem: gdzie on znajdzie tu łatwe jedzenie?
- Kurnik. Niezabezpieczony kurnik to dla szopa łatwy łup. Zamykaj kury na noc i sprawdź, czy nie ma szpar, przez które zwierzę wejdzie do środka.
- Budki dla ptaków. Szop dociera do dziupli i budek lęgowych, skąd wyjada jaja i pisklęta. Wieszaj budki tak, by nie dało się do nich łatwo przejść z grubej gałęzi albo dachu altany.
- Karma dla psa i kota. Nie zostawiaj misek na zewnątrz na noc, a worki z karmą trzymaj w zamkniętym pomieszczeniu gospodarczym.
- Śmietnik i kompostownik. Odpadki spożywcze to dla szopa zaproszenie. Kosz powinien mieć szczelną pokrywę, a resztek jedzenia nie wyrzucaj na otwarty kompost.
- Ogród i sad. Szopy żerują na owocach i kolbach kukurydzy, więc opadłe owoce zbieraj na bieżąco.
Chodzi nie tylko o twoje kury. Szop niszczy lęgi dzikich ptaków i zjada jaja żółwi błotnych, dlatego trafił na unijną listę inwazyjnych gatunków obcych. Im mniej łatwego jedzenia przy domach, tym trudniej mu się zadomowić.
Komu zgłosić szopa przy domu?
Szopa pracza zgłoś do urzędu gminy lub miasta. Podaj jak najdokładniejszą lokalizację i, jeśli możesz, dołącz zdjęcie, choćby zrobione telefonem przez okno. Do czasu reakcji urzędu trzymaj dzieci i psa z dala od zwierzęcia i nie zostawiaj mu niczego do jedzenia.